Tết Đoan Ngọ 2025, Tin tức - Sự kiện
Tết Đoan Ngọ 2025 là ngày nào? Nguồn gốc, ý nghĩa và các phong tục đặc trưng.
Tết Đoan Ngọ 2025 rơi vào ngày 31/5/2025 (nhằm ngày mùng 5/5 âm lịch). Đây là một trong những lễ tết truyền thống quan trọng không chỉ ở Việt Nam mà còn tại các quốc gia phương Đông như Trung Quốc, Đài Loan, Triều Tiên. Với nhiều tầng ý nghĩa văn hóa – tín ngưỡng – sức khỏe, Tết Đoan Ngọ vẫn được duy trì đến ngày nay với nhiều phong tục đặc sắc.
Tết Đoan Ngọ là gì?
Tết Đoan Ngọ còn được gọi là Tết Đoan Dương – diễn ra vào đúng giờ Ngọ (từ 11h đến 13h) ngày mùng 5 tháng 5 âm lịch hàng năm. “Đoan” có nghĩa là mở đầu, “Ngọ” là khoảng thời gian giữa trưa. Theo triết lý Đông phương, đây là thời điểm khí dương trong trời đất và trong cơ thể con người đạt cực thịnh, dễ sinh bệnh tật nếu không được thanh lọc đúng cách.
Tết Đoan Ngọ còn trùng với khoảng thời gian gần hạ chí, khi mặt trời gần trái đất nhất, vì vậy khí hậu thường oi nóng, dễ phát sinh dịch bệnh. Trong dân gian, người Việt gọi đây là Tết diệt sâu bọ, và có nhiều phong tục gắn với việc ăn uống – tắm gội – dâng lễ nhằm xua tà khí, cầu an lành.
Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan Ngọ trong văn hóa Việt
Tết Đoan Ngọ tồn tại lâu đời trong văn hóa dân gian phương Đông và ảnh hưởng sâu sắc đến sinh hoạt tín ngưỡng. Người Việt tin rằng đây là thời khắc chuyển mùa, cần làm lễ “giết sâu bọ”, tức tiêu diệt các loài ký sinh, giun sán trong người – thông qua việc ăn rượu nếp, bánh gio, hoa quả có vị chua ngọt.
Không chỉ vậy, mùng 5 tháng 5 âm lịch trong văn hóa Việt còn là:
- Ngày giỗ Quốc mẫu Âu Cơ: được dân gian tưởng nhớ với câu ca:
“Tháng Năm ngày tết Đoan Dương, Là ngày giỗ Mẹ Việt Thường Văn Lang.” - Ngày Vía Bà ở miền Nam: thờ Linh Sơn Thánh Mẫu trên núi Bà Đen (Tây Ninh)
- Ngày “nước quay” ở vùng Đồng Tháp, Cửu Long: khi nước từ thượng nguồn đổ về, khởi đầu mùa lũ
Phong tục Tết Đoan Ngọ: Người Việt làm gì vào ngày này?
- Ăn cơm rượu, bánh gio từ sáng sớm
Ngay sau khi thức dậy, nhiều gia đình ăn rượu nếp cái hoa vàng, rượu nếp cẩm để “diệt sâu bọ” – theo đúng truyền thống. Kèm theo là bánh gio (bánh ú tro), có tính mát, dễ tiêu, thường ăn với mật mía.
- Tắm lá mùi – xông lá – đuổi tà khí
Nhiều nơi nấu nước lá mùi, lá sả, ngải cứu… để tắm hoặc xông nhằm thanh lọc cơ thể. Người miền biển thì ra biển tắm vào đúng giờ Ngọ, cầu bình an – sức khỏe. - Treo cây xua tà – hái thuốc quý
Người dân treo cành xương rồng, ngải cứu, bạch đàn trong nhà để trừ tà. Thầy thuốc thì lên rừng hái thuốc, vì tin rằng cây cỏ ngày này hấp thụ khí trời tốt nhất. - Xông nhà, xua đuổi sâu bọ, bắt sâu có ích
Ở một số vùng quê, người dân còn đốt bồ kết, đi bắt sâu hại trên đồng ruộng – thể hiện tinh thần bảo vệ mùa màng, giữ môi trường trong sạch.
Tết Đoan Ngọ không chỉ là một ngày lễ truyền thống mùng 5 tháng 5 âm lịch, mà còn là dịp người Việt gìn giữ những giá trị văn hóa về sức khỏe, phong tục và lòng thành kính. Dù sống ở thành phố hay nông thôn, người Việt vẫn duy trì nếp xưa: ăn rượu nếp, thắp hương tổ tiên, tắm nước lá mùi… để cầu một mùa hè an yên, đủ đầy và mạnh khỏe.
